Resumo do Pleno ordinario de Chantada correspondente ao 24 de setembro de 2020.

 

Asisten 13 concelleiras e concelleiros (todos os integrantes da Corporación), o secretario accidental, a interventora, un funcionario e un viciño.

 

Accede ao audio íntegro da sesión plenaria premendo aquí.

 

1.- ACTAS ANTERIORES, CORRESPONDENTES ÁS SESIÓNS: EXTRAORDINARIA 09/03/2020.

ACTA DO PLENO MESAS ELECTORAIS ELECCIÓNS AUTONÓMICAS 09-03-2020

Apróbase por UNANIMIDADE. A acta da sesión ordinaria de 30 de xuño aínda non está feita, segundo explicou o alcalde por ferias do secretario titular.

2.- APROBACIÓN CONTA XERAL 2019. EXP. G-286/2020.

Documentación da Conta Xeral 2019.

1.-PROPOSTA APROBACION CONTA XERAL 2019

Comeza intervindo o grupo municipal socialista por medio da súa voceira Raquel López. Expón que a conta xeral reflecte uns orzamentos desvirtuados cun 15% de inexecución e que espella improvisación e falla de previsión, aínda que non todo se pode prever. Se se volve a vista a 2012 seguen os mesmos problemas: reparos de intervención, omisións de fiscalización, pagos atrasados, contratos menores, planos que non se cumpren e outros problemas endémicos do Concello de Chantada que dificultan ter información. Esperan que en 2021 o Orzamento modifique algúns destes aspectos para podelos apoiar.

Como xa dixemos na CI correspondente a liquidación do Orzamento 2019 aprobouse por Decreto da alcaldía 168/2020, do 27 de abril, polo que debera darse conta dela na sesión extraordinaria do Pleno de xuño e non se fixo.

O primeiro que cómpre destacar é que a execución orzamentar bateu un récorde. 15,96% do orzamento ficou sen executar, a pesar do estado da infraestrutura, da listaxe de agarda no SAF e as problemáticas noutros servizos, das eivas da limpeza ou da necesidade de novas políticas. Non é de recibo ter 1.627.234,25€ de remanente de créditos nun orzamento de 6.489.949,56€, cando a estabilidade orzamentar e o teito de gasto permitían aínda gastar 1 millón máis. Este altísimo volume de inexecución fala dunha má planificación, xestión e concreción do orzamento e explica o aforro neto de 829.606,57€, en todo caso bastante inferior ao que debería dada a execución deficiente do orzamento, mais que se explica polo elevado volume de facturas de exercicios anteriores que se pagaron no 2019 e as que aínda se están pagando neste 2020, como demostran os 11 recoñecementos extraxudiciais de crédito (REC) que levamos en 2020, moitas facturas son de 2019 e 2020.

Dentro da xestión deficiente atópase o uso e abuso do contrato menor, contornando a LCSP. Tamén con eivas na contratación do persoal entre outras innúmeras cuestións que fomos asilanando no seu momento. Así as cousas, o 2019 fechou con 65 Reparos de intervención e 41 Omisións de fiscalización por parte da intervención municipal.

A consecuencia deste tipo de procedemento é que se fecha o exercicio con 68.778,38€ en facturas pendentes de pago e un RTGX de 672.701,42€, mais a 24 de setembro de 2020 levamos 547.588,84€ en pagos pendentes de 2019.

Relación de pagos do ano 2019 abonados en 2020

Recoñecementos extraxudiciais de crédito 1, 23 e 28/2020

74.378,83€

Suplemento de crédito 1/2020 con cargo ao RTGX

125.486,77€

Transferencia de crédito no orzamento prorrogado de 2019 para abono de xuros de demora a Fevisa (obras ilegais adxudicadas a dedo, sen contrato e sen crédito dispoñíbel en maio de 2015)

120.140,43€

REC 11/2020

227.582,85€

TOTAL pagos 2019 (e 2018) abonados en 2020

547.588,84€

Por outras palabras, desvirtúase totalmente a contabilidade por abusar do contrato menor e non licitar os principais servizos e fornecementos aos que recorre dun xeito reiterado o Goberno local, así como obras e outras actuacións nas que non se licita por xunto senón que se fraccionan como contratos menores, por exemplo numerosas actuacións feitas durante os meses de abril e maio de 2019. O RTGX real se non se producise este desfase sería, xa que logo, de 227.582,85, menos da metade. Cómpre engadir que se gastou 1.008.518,82 do RTGX durante 2019.

Polo lados dos ingresos, a previsión definitiva de ingresos era de 8.117.183,81€, mais o defeito de previsión é moi elevado, de 1.614,649,05€, o que, de persistir, pode ocasionar tensión de caixa e afectar ao período medio de pago a provedores.

Canto ao gasto,prodúcense moitas modificacións de crédito (MC) e, nomeadamente, transferencias de crédito (TC) e, por veces, fanse posteriormente ao gasto. Atinxiron en 2019 un volume desmesurado: 1.744.068,93€.

Aínda que na campaña eleitoral defenderon que o Concello estaba en “débeda 0” o certo é que en 2019 destináronse 436.245,39€ para amortizar débeda e a área de gasto 011 ascendeu a 441.498,19€, que se ben é menos que outras anualidades onde o servizo da débeda superaba o millón de euros, segue sendo considerábel.

O gasto en persoal, capítulo 1, situouse en 2.672.919,80€ superando os 2.625.594,24€ dos capítulos 1 e 2 de ingresos. Por outras palabras, todos os impostos directos e indirectos –a pesar da suba substancial dalgúns como o IBI ou o ICIO– non abondaron para abonar os custes de persoal.

No capítulo 4, de transferencias correntes, destacar a baixa execución nas Axudas de emerxencia social (48904), xa que se gastaron 6.994,62€ e ficaron sen executar 2.005,38€. Por pedir unha ordenanza axeitada non foi. E a bolsa de transportes (48906), sobre a que demandamos mudar as bases para aproveitar o orzamentado, tamén ficou cun remanente de 8.600€ moi superior aos 3.400€ repartidos. Dixeron que o ían estudar e resulta que en 2020 desaparecen.

No capítulo 6, inversións reais, pasa o mesmo que en 2018, un grao de execución baixísimo. Do 1.211.246,43€ de créditos definitivos só se executaron 653.799,63€ ficando un remanente de 557.446,80€. É dicir, o 47% das inversións comprometidas non se executou a pesar do estado calamitoso de moitas infraestruturas en Vías públicas (157) foi máis o non executado (90.472,45€) có executado (67.256,14€), o que ten difícil explicación.

Canto ao pendente de cobro e de pago de exercicios anteriores:

  • 2.032.413,78€, dos que 1.196.926,48 pertencen aos anos 1991-2012 e, xa que logo, son de dubidoso cobro.

  • 293.208,33€ pendentes de pago, dos que 290.667,42€ son de 1991-2012.

É necesario adoptar medidas para evitar a prescrición dos direitos pendentes de cobro e unha depuración dos pagos, analizando cales son lexítimos e procedendo, en consecuencia, á súa liquidación. Persistir nesta situación adultera as contas e afecta á exactitude coa que se pode configurar o RTGX, polo que redunda en prexuízo da administración local.

En conclusión:

  • 1.627.234,25€ de remanente de créditos nun orzamento de 6.489.949,56€ (15.96%) sen executar, especialmente sangrante no capítulo 6 de inversións reais ou en emerxencia social.

  • 68.778,38€ en facturas pendentes de pago e un RTGX de 672.701,42€, mais a 30 de xullo de 2020 levamos 320.005,99€ en pagos pendentes de 2019, que se incrementarán hoxe co REC 11/2020 (125.112,58€). Portanto, o RTGX “real” sería menos da metade de pagarse en tempo e forma: 227.582,85.

  • Moitas MC e TC por importe de 1.744.068,93€ o que, unido ao defeito de previsión de ingresos moi elevado, de 1.614,649,05€ pode ocasionar tensión de caixa e afectar ao período medio de pago a provedores.

  • É necesario adoptar medidas para evitar a prescrición dos direitos pendentes de cobro e unha depuración dos pagos, analizando cales son lexítimos e procedendo, en consecuencia, á súa liquidación.

 

Intervén polo grupo municipal popular o alcalde Manuel Varela. Todo o que dixo a oposición recoñece que pode estar ben, aínda que hai cousas coas que non coincide. Ora ben, a conta xeral ou se aproba ou nbon se aproba e a baixa execución orzamentar págase agora, por exemplo coas facturas de FENOSA. A ver se entran na central de contratacións da FEMP e licitan a electricidade antes de rematar o ano. Defende que todos os parámetros da Conta Xeral dan ben e son correctos e que o Consello de Contas, ou ben nunca le as de Chantada, ou están ben porque nunca lles turraron das orellas. Segundo a oposición todo vai mal, cando todo vai á perfección, segundo o alcalde.

 

Votos a favor: 7 (PP) En contra: 6 (Por Chantada e PSOE). Apróbase.

3.-RECOÑECEMENTO EXTRAXUDICIAL DE CRÉDITO (REC) Nº 11/2020 por importe de 125.112,58€. EXP. G-822/2020.

1.-PROPOSTA AO PLENO APROBACION REC 11-2020

2.-REPAROS 2020-0028 [FISCALIZACION INTERVENCION]

Raquel López lembra que os REC son un ponto fixo da orde do día. Caos no Concello pagando aínda facturas de 2018 e 2019. Non poden votar a favor cun reparo da intervención. Celebran que queiran solventar o da electricidade antes de rematar o ano, mais hai outra factura reparada por contratar cunha comunidade bens, o cal é ilegal que facturen cunha administración.

Este é xa o enésimo REC que vén este ano. Levamos 11. Desta volta facturas de 2018 e 2019 que se abonarán aínda en finais de 2020 e por importe total de 125.112,58€. Como sinalabamos anteriormente desvirtúan por completo a contabilidade anual e os recursos reais do Concello, por un lado, e incúmprese a LCSP polo outro.

Xa fai anos que lles demandamos limitar o abuso do contrato menor e licitar a luz, estudando alternativas ás grandes eléctricas, como as cooperativas enerxéticas galegas. Fai uns anos a Deputación de Ourense licitou a luz, poden pedirlle os pregos a Baltar.

Portanto, isto era evitábel e trátase dun problema recorrente por non ter o servizo licitado, o cal non podemos partillar nen apoiar.

A maior abastanza, o informe da intervención sinala que procedería facer primeiro a revisión de oficio que declarase a nulidade de pleno direito e despois proceder a facer o REC. Así llo temos pedido xa en varios recursos apresentados, mais eluden calquera responsabilidade e seguir os procedementos legalmente estabelecidos.

Manuel Lorenzo di que están na boa liña e antes de comprometer gasto é certo que teñen que comprobar que exista crédito. No entanto, onte visitouno Luís Aragunde [ex-alcalde do PP de Cambados, até 2015] e contoulle que deixou a alcaldía con 35 reparos e a actual rexedora [PSOE] ten 78. Ou se levantan reparos ou se paraliza todo. O Concello de Lugo [PSOE e BNG] vén de aprobar un REC por importe de 28 millóns de euros. Agradece en todo caso o ton das intervencións e dálle pena que haxa xente sen cobrar por estas cousas. Hai cousas que non se poden prever, deben deixar unha partida de imprevistos, mais é difícil calcular e hai urxencias [manipula porque estamos falando da luz que non é nengunha urxencia, senón un gasto elevadísimo e recorrente todos os meses polo que non pode seguir como contrato menor]. Agora teñen que facer un muro no camiño das Córneas e non teñen financiamento (8-10.000€) polo que terán que buscar outras partidas.

Votos a favor: 7 (PP) En contra: 6 (Por Chantada e PSOE). Apróbase.

4.- MOCIÓN DO GRUPO MUNICIPAL SOCIALISTA SOBRE MEDIDAS PARA A VOLTA ÁS AULAS. EXP. G-835/2020.

Moción do grupo socialista sobre medidas para a volta ás aulas.

Expón a moción Raquel López, conforme a exposición de motivos e os acordos da moción.

No pleno do 29 de xullo xa transmitimos un rogo e varias perguntas sobre esta cuestión, en concreto rogabamos que o Goberno municipal estudara as nosas propostas para chegar a setembro coas tarefas feitas. Infelizmente, coidamos que non foi así.

Queremos, pois, lembrar as alternativas que propomos, algunhas xa contidas na moción:

  • No acceso e na saída dos centros sempre se producen aglomeracións, pola COVID-19 cómpre adoptar medidas decididas. Débese falar coas direccións dos CEIP para optimizar as entradas e saídas1. Asemade, cómpre incrementar o espazo de acceso aos colexios para as crianzas e acompañantes, estudando a nosa proposta de camiño escolar enunciada no seu momento.

  • Para a conciliación é o momento de estudar tamén implementar o Plano madruga, vendo o número de solicitudes e contratando ao persoal necesario. Desde Por Chantada mostramos a nosa disposición para apoiar o cambio orzamentar que se requira para pór en marcha este programa, así como a participar da elaboración dos seus protocolos.

  • Limpeza e desinfección do centro. Contratouse moi pouco persoal para todo o que demandan dos protocolos. Entendemos que o Concello seguirá a asumir a limpeza e desinfección dos centros de primaria – de xeito impropio, pois debería estar coberto por Educación – e que precisa un reforzo orzamentar nesta partida. Un informe xurídico da Deputación de Pontevedra e outro da Deputación da Cruña asinalan que os custes extraordinarios de desinfección e limpeza xerados pola COVID-19 «non son competencia propria dos concellos e supoñen unha ampliación das mesmas». O Concello debe asumir, pois, esta necesidade polo ben da comunidade educativa local, mais logo repercutir os gastos á Xunta da Galiza, que recebeu 92,9 millóns de euros de fundos extraordinarios do Estado para educación.

  • A situación sanitaria vaise manter, previsibelmente, máis aló deste curso, co cal, os nenos e nenas de Chantada vanse ver privadas de facer moitas actividades dentro e fóra da aula que habitualmente facían en conxunto, como poden ser os festivais de Nadal e fin de curso, excursións pola zona ou, simplemente, xogar no parque en conxunto de xeito habitual. Entendemos que dende o Concello se pode contribuír a manter a conexión do alumnado dos CEIPS mediante o recurso a actividades en liña. Por iso, consideramos que se debe reforzar esta área de animación sociocultural e dotala dos recursos necesarios para que durante todo este ano se fomente a conexión dos nenos e nenas con actividades lúdicas e educativas.

  • O PP votou no parlamento galego contra o sufraxio das máscaras que pasarán ao cativo orzamento escolar. Ante a obrigatoriedade do uso de máscaras na aula e dado o custe que vai supor para as familias, uníndose ao custos habituais do inicio de curso, entendemos que é o

    momento de que o Concello realice unha nova dotación de máscaras dirixida á poboación escolar, tanto de Primaria como de ESO, FP e Bacharelato. Aínda que o Concello xa dotou aos nenos e nenas de máscaras estas vanse deteriorando co uso, polo que entendemos que sería importante comezar o curso cunha nova doazón de máscaras á poboación escolar, toda vez que, neste momento, xa se dispón de máis modelos homologados no mercado, tanto reutilizábeis como cirúrxicas dun só uso.

  • Partillamos dos acordos da moción tamén que a pandemía fai necesario impulsar o Consello escolar municipal, con reunións periódicas para o seguimento da situación sanitaria e das necesidades dos centros e da comunidade educativa.

1 O CEIP Eloísa Ribadulla abre portas ás 9:00 horas e o Xoán de Requeixo ás 9:30 horas e no primeiro saen ás 14:00 e no segundo ás 16 horas. No Eloísa Ribadulla á hora de entrada e saída hai aglomeracións no exterior, conflúen as crianzas e acompañantes que chegan a pé cos que chegan de carro (o transporte escolar accede ao recinto polo que non afecta ao exterior).

No Xoán de Requeixo á hora de entrada e de saída conflúen no exterior todos e hai aglomeracións no espazo habilitado de agarda (rúa poeta Añón) e diante da cancela de entrada. Para maior agravante o tránsito non se interrompe aumentando a conxestión e a beirarrúa onde baixan as crianzas do transporte escolar é moi estreita e coinciden coas que acceden a pé.

O alcalde di que non está disposto a darlle unha patada ao presidente da Xunta ou ao Conselleiro aprobando esta moción. O PP obtivo maioría absoluta. Se son incompetentes, como defende o PSOE, que nas próximas eleccións os cidadáns tomen nota e os boten fóra. Non concorda co que di a oposición. Con maior previsión recoñece que poderían derivarse alumnos a Carballedo ou Taboda ou mesmo usar escolas rurais, mais pensa que en Chantada non hai problemas de lotación de alumnado. Reforzouse a limpeza dúas horas ás mañás e están facendo bolsa de traballadores. Prorrogáronlle a empresa o contrato até setembro de 2021 e a partir de aí licitarán mellor a limpeza. No Xoán de Requeixo xa hai área habilitada e acceso desde o pavillón e mais desde García Árias. Os pais deberían ter maior conciencia e no IES non é posíbel seguramente que se poña a policía local por mor do horario. Canto ao consello escolar asisten aos de cada centro e están contentes coas actuacións do Concello [non é o que nos consta desde Por Chantada como temos demostrado nalgún pleno]. O diñeiro para medios dixitais pode estudarse cando se estuden os orzamentos para 2021. Hai pontos da moción que van tentar cumprir de aquí a finais de ano e debater o orzamento antes de rematar o ano, mais non se van dirixir á Xunta cando xa comezou o curso e defende que o Goberno galego funciona á perfección. Ao mellor o PSOE debería preocuparse máis polo ingreso mínimo vital, que só entregaron 10%, ou os ERTEs. O Concello axudará ás familias con necesidades e ás persoas maiores.

Raquel lamenta como profesional e como viciña que o PP vote en contra e di que eles critican calquera administración da cor que sexa. Preocupante a defensa fechada da Xunta. Varela retruca que iso dio ela. Raquel di que ten a mesa do primeiro alumno pegada a dela. Varela dille que en que Concello é iso, que apresenten alí a moción. Raquel retrúcalle que onde están os cartos do Goberno central entregados á Xunta para educación. Varela dille que xa dixo Antón que ían en parte para computadores. Eles cumpren cos cidadáns de Chantada e cada catro anos hai oposicións nas urnas e a Xunta revalidou unha maioría aplastante.

Votos a favor: 6 (Por Chantada e PSOE). Votos en contra: 7 (PP). Rexeitada.

5.- MOCIÓN DO GRUPO MUNICIPAL POR CHANTADA-CUP A PROL DUNHA PAC AXEITADA PARA O INTERIOR GALEGO. EXP. G-835/2020.

Mocion Por Chantada PAC

Expón a moción o voceiro de Por Chantada, Antom Fente, sintetizando a exposición de motivos.

Desde o PSOE, Raquel López, di que é unha moción densa, aínda que entenden que o tema é complexo. O PSdG leva décadas traballando no tema da PAC e seguirá facéndoo. Coinciden nalgúns aspectos da moción: paisaxe, relevo xeracional, mudanza climática, calidade alimentar etc. Neste momento non tiveron en conta a situación da COVID-19, que é unha variábel a ter en conta. Tomara teñan en conta a moción os grupos do parlamento galego.

O PP di que non teñen inconveniente en apoiar a moción. Gobernando o PP en Madrid pasaban en gobernar en Europa sen reunións coas CCAA e sería bon que as fixesen. Ve ben pasarlle esta exposición de motivos á Xunta, ao Ministerio e aos grupos políticos e agarda que a teñan en conta. O Ministerio de Agricultura do Goberno estatal ten un ministro que é competente e cumpre chegar a Europa con unidade e sen confrontación.

Aprobada por unanimidade, Por Chantada (2), PP (7) e PSOE (4).

6.- RENUNCIA CONDICIÓN DE CONCELLEIRA DE DONA MARÍA VARELA RODRÍGUEZ (PSG-PSOE). DITAME DA COMISIÓN INFORMATIVA. EXP. G-834/2020.

1.-PROPOSTA DE ACORDO

2.-Informe de Secretaría

3.-LISTA PS de G-PSOE

4.-Providencia de Alcaldía solicitando Informe

5.-Renuncia María Varela

Só interviu o alcalde agradecendo a presenza e o labor da concelleira do PSOE, a pesar de pertencer á Corporación apenas un ano. Desexoulle sorte no plano profesional e laboral e lamentou que se fose unha das “caras máis amábeis do Pleno”. Non se abriu rolda de intervención para os voceiros do grupo socialista e de Por Chantada.

7.- MOCIÓNS E ASUNTOS DE URXENCIA.

Non se produciron.

8.- DACIÓN DE CONTA DE RESOLUCIÓNS DA ALCALDÍA (DECRETOS 400/2020 A 495/2020).

9.- ROGOS E PREGUNTAS.

9.1.- Ornato público e lixo.

9.1.1.- Actividades insalubres en Vista Alegre.

En Vista Alegre recebemos queixas viciñais polo botellón, prohibido pola lexislación actual da COVID-19, e o denominado popularmente como mirador ten cada vez máis lixo. Rogamos que se execute a correspondente limpeza e se incremente a vixilancia, tamén no parque da feira vello, pois recebemos queixas de actividades ilícitas.

Contesta o alcalde, que tamén hai que reforzar a vixilancia nas escolas rurais, que son do Concello e mesmo algunha alugouse. Vaise arranxar a rúa Vista Alegre.

9.1.2.- Sumidoiros atascados.

Rogamos que antes da temporada de choivas máis fortes se proceda a revisar os sumidoiros, xa que existen varios que están totalmente atascados, por exemplos, na rúa de Portomarín e no mercado gandeiro, até con terróns de herba.

Concordan que é necesario, que normalmente se fai en outubro.

9.1.3.- Colectores.

Moitos colectores da vila precisan de ser reubicados e, en todo caso, deben estar limpos. Os amarelos e os de vidro son os que pior están e non se limpa debaixo deles. A imaxe de moitos deles dista moito do desexábel e máxime nesta situación de pandemía. No rural hai varios totalmente rotos. O horario de tirar o lixo só ten sentido se coincide co de recollida inmediatamente despois e hai que mellorar a distribución dos colectores en varios pontos. Os colectores están mellor nun solar sen edificar, pois repartidos quitan prazas de aparcamento. Cada tonelada de cascallos son 80€ van ter que revisar a ordenanza.

9.1.4.- Limpeza rúas.

Nas inmediacións da praza de abastos ou na rúa da Flora, por pór só algúns exemplos.

9.1.5.- Praza Santa Ana.

Rogamos novamente que se arranxen os elementos do pavimento que o precisan con urxencia, así como vernizar os bancos e limpalos por baixo. Debe vixiarse que se aparque mellor.

Van arranxar os bancos en breve.

9.1.6.- Camión abandonado.

Hai un camión abandonado nun solar fronte ás piscinas e está criando maleza polo que rogamos que se actúe.

Hai outro nun solar alugado polo Concello. Toman nota.

9.2.- Peonalización Cantón.

Rogamos que se vixíe o mal uso dos aparcadoiros existentes na nova zona peonil a horas en que non está xustificado o seu uso.

Negan que haxa problemas.

9.3.- Xardín da infancia (Galiña Azul).

Para alén de que coa escusa da COVID-19 se impuxo o mesmo catering que opera no centro de día, tanto en Chantada canto en Taboada, Antas e Pantón, a escola infantil segue sen pintar. Coidamos que este ano disporíase de fundos suficientes para facelo, xa que non comprometería unha contía moi elevada. Rogamos, pois, que se pinte a escola infantil.

Toman nota e verán se se pode facer xa neste 2020.

9.4.- Piscinas municipais.

Cando contemplan abrilas?

Se poden o 2 de outubro.

9.5.- Rozado na parroquia de Arcos.

Desbrozaron mal en Arcos e non volveron a pasar a pesar das queixas viciñais. Por exemplo, o camiño da parte de arriba de Souto non se desbrozou e en Gomesende. Rogamos se solucione.

Están rematando coas ribeiras e empezarán outra vez que cumpre en San Vicente etc. Este ano houbo tres meses perdidos pola pandemía.

9.6.- Pistas.

9.6.1.- Arcos.

Aínda que xa trouxemos unha relación na moción que veu ao pasado Pleno e que está a comisión de seguemento das infraestruturas por constituírse, transmitíronnos que urxe o arranxo das seguintes pistas:

  • A pisa que sai da Cruz de Outeiro até Casteda.

  • Pedrafita a Casteda.

  • Arsilleiros desde Casteda á cima da Cruz.

  • Igrexa – Arcos, o firme está moi deteriorado.

  • Vilanova (estrada a Antas), a pista non se anda.

  • Rogamos que se faga, como solicitamos, unha relación polo nível de deterioro e que se liciten conxuntamente, xa que se están contratando como contratos menores todas con FEVISA Vías e obras, empresa á que aínda recentemente se lle abonaron 120.143,43€ en xuros de demora (Decreto 446/2020 de 12 de agosto).

  • Cando se prevé criar a comisión de infraestruturas? Facer unha ou dúas e na dos orzamentos facer estudo das que fican sen arranxar.

9.6.2.- Devolución AGADER.

Mediante Decreto 405/2020 de 24 de xullo acordouse devolver á Consellaría de Medio Rural os fondos non xustificados AGADER 2019 por importe de 39.431€. Estes fondos correspondían ao expediente PM19-291 Mellora de camiños municipais da Consellaría de Medio Rural da Xunta da Galiza. Poden explicarnos isto? Provabelmente naquele intre o Concello non lle podía facer fronte ou ben incumpriron o prazo da xustificación.

9.7.- Sentenzas (Decreto 430/2020 de 4 de agosto).

Abonáronse 11.087,1€ a varias persoas en conceito de expropriación e xuros pola Sentenza 86/2020 do Xulgado do Contencioso Administrativo nº 1 de Lugo do 12 de xuño de 2020. Pódennos explicar isto? Non se concreta na resposta nada.

9.8.- Guía de linguaxe inclusiva (Decreto 426/2020 de 3 de agosto).

Contratouse con Coeduca Consultora de Coeducación por importe de 2.194,78€.

  • A quen se vai dirixir? Primeiro aos funcionarios e logo a outros colectivos pouco a pouco, como asociacións.

  • Cantos exemplares en papel se van facer? A subvención inclúe a impresión de 20 exemplares.

  • Disponibilizarase na web para baixar libremente? Rogamos que así se faga. Din que se fará.

10.- Muradelle. Cruceiro e patrimonio.

Propomos como rogo que o Concello de Chantada se dote dunha Guía de restauración, conservación e xestión do patrimonio. Están de acordo.

Por Chantada rexistra moción sobre pistas e proposta para a Casa da música

 

No día de hoxe rexistramos no Concello dous documentos (en anexo) desde o grupo municipal Por Chantada:

1.- Solicitude do grupo municipal Por Chantada-CUP en relación ao edificio da Casa da Música após o incendio do día 10 de xullo de 2020.

  •  Neste documento demandamos análise do dano e, en función de como a temperatura puido atinxiu á estrutura, adoptar as pertinentes solucións.
  •  Prohibir fumar e cortar eficazmente o tránsito de persoas no inverno polo risco de caídas que produce a xeada, así como velar das condicións de seguranza da terraza instalada no teito do auditorio desde o fin do estado de alarme pola COVID-19.
  • Proceder a atender as demandas de Por Chantada formuladas en 2016 sobre o correcto tratamento e conservación do edificio, a comezar polo rexistro de todo o feito e que se faga a partir de agora no Manual de actuacións.
  • Aproveitar a reforma necesaria para procurar solucións para a cristaleira do cenario do auditorio, dado que se alcanzan temperaturas elevadas coas consecuencias xa coñecidas: esnaquizado o pano de fundo, gasto elevado en ar acondicionado… O financiamento pode facerse mediante modificación orzamentar, por exemplo desde as partidas 334.489.01 (parte dos 58.000€ de subvención das festas do Carme) e do programa 338 (Festas populares), xa que este ano non se vai gastar o mesmo nas festas patronais.
  • Mellorar o mantemento de escadas interiores así como a limpeza do edificio.

2.- Moción do grupo municipal Por Chantada-CUP para o arranxo e conservación de infraestruturas e pistas de titularidade pública no termo municipal de Chantada e contra o uso de glifosato na N-540 por parte do Ministerio de Fomento.

 
Nesta moción, que se debaterá no Pleno ordinario de xullo, demandamos:
  • Dirixirse á Deputación provincial de Lugo para que se arranxen coa maior celeridade posíbel as estradas sinaladas.
  • Impulsar un Pacto polas infraestruturas locais, cunha comisión de seguimento específica, que se reunirá cuatrimestralmente, e que tería as seguintes funcións:
    • Estudar a relación de pistas ordenadas polo seu estado de conservación: clasificándoas en A (estado óptimo), B (bo estado), C (deficiencias leves), D (deficiencias graves), E (deficiencias moi graves e/ou perigo para a circulación). Dito informe elaboraríao o técnico municipal correspondente.
    • Aprobar un protocolo de actuación municipal nas estradas con coberta vexetal (ECV) e no manexo, limpeza e rozado das gabias.
    • Seguimento das actuacións municipais no eido das infraestruturas e elaboración dunha memoria anual con propostas concretas de actuación e análise das deficiencias detectadas.
  • Contemplar no vindeiro orzamento aplicacións orzamentares suficientes para o arranxo das estradas de titularidade municipal sinaladas, que precisan intervención urxente.
  •  O Pleno municipal de Chantada diríxese ao Ministerio de Fomento para que deixe de usar glifosato e opte polo rozado mecánico das beiravías da N-540, así como no conxunto da súa rede de estradas.
Por último lembrar que este sábado, 18 de xullo, celebramos a nosa Asemblea ordinaria anual ás 20 horas no Casino de Chantada.

#construírfuturo #mellorarChantada #opartidodaxente

Pleno ordinario 1 de agosto de 2019 [audio]

O 1 de agosto celebrouse sesión ordinaria do Pleno de Chantada, a primeira da 11ª lexilatura do período democrático. Comezou ás 9:36 horas e finalizou ás 12:45 horas.

Asistiron os 13 concelleiros da nova corporación (polo PP sete, polo PSOE catro e polo noso grupo dous), a secretaría María Yebra-Pimentel López, a interventora accidental Susana Martínez e o funcionario municipal Segundo Navaza. Incorporouse mediado o ponto 5º e até o final do 7º o técnico municipal de urbanismo Juan García Pérez. Canto ao público, asistiron 3 cidadáns e un xornalista.

Audio íntegro da sesión plenaria na seguinte ligazón: Audio da sesión ordinaria do Pleno de Chantada correspondente ao 1 de agosto de 2019

1.- Acta da sesión organizativa, correspondente ao 2/07/2019.

ACTA da sesión organizativa do PLENO de 02.07.2019 completa

Aprovouse por UNANIMIDADE, incorporando algunhas correccións indicadas polo grupo socialista, que indicou votar favorabelmente ás comisións de goberno.

2.- Aprobación “PROXECTO MODIFICADO 1 MELLORA DE CAMIÑOS DE TITULARIDADE MUNICIPAL (AGADER 2019-2020)”. EXPEDIENTE G-749/2019.

INFORME URBANISTICO SECTORIAL VIABILIDADE

PROPOSTA ALCADÍA PARA PLENO APROBACIÓN PROXECTO MELLORA DE CAMIÑOS 2019-2020

Aprovouse por UNANIMIDADE. Deben estar rematados antes do 31/12/2019 e son catro pistas que figuran na documentación do ponto e que totalizan 3.773 quilómetros cun orzamento de 108.006,77€.

Camiño Argozón-Moreiras (1.252 metros)

Camiño Vilanova-Riazón (655 m)

Camiño San Cristovo-Nande (1.271 m)

Camiño de Bermún (595 m)

A maiores, soubemos despois do Pleno que a Xunta concedeu axuda para arranxar, con aglomerado a pista de Fornas, que se atopa nun estado lamentábel.

3.- Delegación de competencias plenarias na XGL. EXP. G-777/2019.

Proposta Pleno aprobación de proxectos pola Xunta de Goberno Local

A favor: 7 (PP) En contra: 6 (Por Chantada-CUP  e PSOE).

Neste ponto o ACORDO adoptado é o seguinte:

ÚNICO.- Delegar na Xunta de Goberno Local polo Pleno da Corporación a seguinte atribución:

1.- Aprobación dos proxectos de obras e servizos cando sexa competente para a súa contratación ou concesión, e cando non estén previstos nos orzamentos.

 

4.- Modificación orzamentar 16/2019 mediante Suplemento de crédito 03/2019 a cargo do RTGX por importe de 26.277,05€. Resolución de alegación. [Exp. 387/2019]

Reclamación Por Chantada-CUP SC 3_abril 2019

2FISCALIZACION DE INTERVENCION 2019-0050 [INFORME ALEGACIÓNS AO SUPLEMENTO CREDITO 03/2019]

PROPOSTA ALEGACION DO SUPLEMENTO CREDITO 03/2019

A favor: 7 (PP) En contra: 2 (Por Chantada-CUP) Abstencións: 2 (PSOE).

A nosa reclamación figura na documentación que incluímos no ponto. Desestímase, sen informe xurídico e co único informe da intervención, ao considerarse unha reclamación contra o orzamento e non contra o acto administrativo e o procedemento, tal e como entende o noso grupo ao acordar pagar, sen crédito, unha sanción de 2015 da Confederación Hidrográfica por valor de 15.000 euros, cuxo pago foi ordenado no seu momento sen existir partida para tal efecto e, contravindo, xa que logo, varios artigos da lexislación vixente e incorrendo no vicio de nulidade de pleno direito.

5.- MOCIÓN DO PSG-PSOE, SOBRE ORDENACIÓN DO TRÁFICO. EXP. G-777/2019.

20190723_Outros_MOCION

A Favor: 6 (Por Chantada-CUP e PSOE) En contra: 7 (PP) 

A moción é rexeitada cos vostos do PP. Debateuse sobre a cuestión dos problemas do tránsito en Chantada, expondo as diferentes visións de cada grupo sobre o asunto. O PP pediu seis meses para ir facendo cousas e que a policía local poda facer os informes que eles consideran necesarios.

6.- Moción de Por Chantada-CUP para controlar a proliferación de apostas en liña, máquinas comecartos de apostas deportivas e casas de xogo na Galiza e proposta de medidas de prevención perante a ludomanía. EXP. G-777/2019.

Moción de Por Chantada-CUP para controlar a proliferación de apostas e proposta de medidas de prevención perante a ludomanía.

Os acordos da moción foron adoptados por UNANIMIDADE, ao aceptarse a emenda do PP, apresentada in voce durante o debate da nosa moción, e ficando o ACORDO coas seguintes modificacións a respeito da proposta orixinal:

a.- Incorpórase unha liña inicial ao texto do ACORDO que di:

Dirixirse á FEGAMP e á FEMP para que estude as seguintes medidas:

b.- Suprímese integramente a epigrafe 3ª, os asuntos relativos ao nivel municipal, que en todo caso asume o Goberno como recomendacións ou propostas de Por Chantada para estudar.

c.- A epígrafe 4ª pasa a ser a 3ª.

7.- Urbanismo: proposta convenio Hotusa-Concello. Expediente 790/2019.

Chantada_PresentacConvenio

ChantadaHotusa_Convenio

PROVIDENCIA SOLICITUDE DE INFORMES

Informe técnico

INFORME XURIDICO

FISCALIZACION DE INTERVENCION 2019-0060 [INFORME DE INTERVENCION DE EXPDTE CONVENIO URBANISTICO]

A favor: 7 (PP) En contra: 2 (Por Chantada-CUP) Abstencións: 4 (PSOE).

Neste ponto produciuse un intenso debate entre os tres grupos políticos, coas intervencións técnicas do técnico de urbanismo e mais da secretaria municipal. Ao rematar o Pleno solicitamos copia do expediente relacionado co convenio e que non veu ao Pleno, o cal consta de varios centos de follas e planos que constrastan coa parca información transmitida aos grupos antes e durante a sesión plenaria, non entendendo pola nosa parte que hai que ocultar para actuar con total transparencia se todo é tan idílico e positivo como o trazan nos papeis do convenio.

O ACORDO adopatado é o seguinte:

PRIMEIRO.- Autorizar ao Alcalde do Concello de Chantada para negociar o convenio de planeamento proposto por Mirta Properties SLU, apresentado por Rexistro de Entrada número 131, e para efectuar a tramitación estabelecida no artigo 401 do Regulamento da Lei do Solo da Galiza.

8.- MOCIÓNS E ASUNTOS DE URXENCIA: Modificación Pontoal do PXOU de 1985 no lugar de Esmoriz.

20190130_ADF_201901_Modificación Puntual NR Esmoriz

A favor: 11 (PP e PSOE) Abstención: 2 (Por Chantada-CUP).

Trátase dun instrumento de planeamento urbanístico no lugar de Esmoriz para solventar unha problemática urbanística e que afecta á ordenación de todo o lugar.

9.- DACIÓN DE CONTA DE RESOLUCIÓNS DA ALCALDÍA (DECRETOS 244 A 334).

10.- DACIÓN DE CONTA DE REPAROS DE INTERVENCIÓN E OMISIÓN DE FISCALIZACIÓN. (21 A 34 DE 2019).

REPAROS 2019-0034 FDOP ANTICIPO 100 DA ESCUDERIA CHANTADA IR332019

REPAROS 2019-0033 FD CONTRATACION PLT AUXILIAR POLICIA LOCAL IR 32

REPAROS 2019-0032 FO NOMINAS XUNO PAGA EXTRA POLICIAS REPARO 31201

REPAROS 2019-0031 5052018 FD CONTRATACION SOCORRISTA IR 302019

REPAROS 2019-0030 6352019 FO NOMINAS XUNO REPARO 292019

REPAROS 2019-0029 INF INTERV DOMICILIADOS IR 282019

REPAROS 2019-0028 01 FACTURAS SIN CREDITO IR 272019

REPAROS 2019-0027 6592019 APROBACION FACTURAS IR 262019

REPAROS 2019-0026 6342019 FD CONTRATACION TURISMO

REPAROS 2019-0025 6002019 APROBACION FACTURAS IR 242019

REPAROS 2019-0024 4702019 REC 092019 REPARO 232019

REPAROS 2019-0023 FA CONVOCATORIA PLT AUXILIARES POLICIA LOCAL 201

REPAROS 2019-0022 FA CONVOCATORIA PERSOAL LABORAL TEMPORAL APROL R

REPAROS 2019-0021 INFORME AXUDA DE EMERXENCIA SOCIAL REPARO 202019

Hai 14 reparos da interventor municipal desde o último pleno ordinario (13/05/2019).

11.- ROGOS E PREGUNTAS.

ROGOS E PREGUNTAS DE POR CHANTADA

1.- Patrimonio.

No DOG do 24 de xuño de 2019 saíu publicada a Resolución do 14 de xuño de 2019 pola que se convoca, para a anualidade de 2019, o acceso ao Fondo de cooperación para o apoio ao financiamento de actuacións de rehabilitación e conservación do patrimonio construído en concellos de menos de 50.000 habitantes (código de procedemento VI438A). Acolléronse á mesma e, caso afirmativo, con que proxecto?

Contestouse que non sabían. Posteriormente, Diego Otero explicounos que non se solicitou ao non estar o proxecto feito e que, se volve saír para o ano, meterán o edificio onde se encontra actualmente a policía local.

2.- Infraestruturas I: camiños San Salvador de Asma.

Nas Córneas hai unha pista principal feita pó, cunha fochanca onde revolve o bus todos os días e ten problemas, non só porque o lugar sexa estreito. No entanto, hai un mes decidiron asfaltar unha pista que só dá servizo a unha casa e non arranxaron a principal.

Poden explicar esta actuación?

Contesta Manuel Varela indicando que é un servizo para unha casa que non tiña, botouse formigón e a outra pista é de asfalto. Indicamos que se rexenere en canto for posíbel e que se inclúa a que vai a Outeiro.

3.- Infraestruturas II: camiño antigo que vai desde a ponte de Portotide até Nogueira e que pasa por Soto.

No devandito camiño primitivo, que ía de Castro até Chantada, o estado é lamentábel. Cómpre lembrar que por el subían as carrocetas e agora está cerrado por un particular, plantáronse árbores e aumentouse un muro, non podendo case xa pasarse a pé.

  • Conta con licenza municipal algunha destas actuacións?

  • Que medidas teñen previsto adoptar?

 

Contesta o alcalde indicando que irán ver que acontece ao lugar indicado.

 

4.- Infraestruturas III: Plano único Deputación de Lugo.

Contemplábanse unha serie de actuacións, algunhas urxentes no rural. Cal é a razón da demora na súa execución?

Contéstase que están para facer, tamén a de Vilardamos.

5.- Axudas ao transporte.

Cando teñen previsto tramitar as axudas ao transporte reflectidas nos orzamentos e nunca executadas como é debido?

Contestan que as queren sacar antes de comezar o curso (as do curso 2018/2019 non saíron).

6.- Auga: extracción de auga no Polígono de Chantada.

No Polígono dos Acivros estase extraendo auga novamente por parte dunha empresa falando de milleiros de metros cúbicos ao día, cando a auga é un ben escaso.

Na CI da segunda feira o Goberno dixo descoñecer o asunto e, xa que logo esa auga non se está cobrando, solicitando o noso grupo que se dirixisen a Viaqua, á Policía Local e a outros organismos para aclarar o asunto. 

Manuel Diéguez entregounos un documento de Viaqua no que recoñece que estaba ao tanto da venda. O Goberno di descoñecer o asunto e vai investigar. Semella que seguen reacios a abrirlle un expediente a pesar de incumprirse o contrato da concesión por enésima vez.

7.- Urbanismo I: Informe xurídico de 15/3/2018 da Deputación de Lugo en relación co procedemento xudicial relacionado co edificio da praza Santa Ana de titularidade do Sareb (A.X. 3/18).

Seguen sen adoptarse medidas nen executar o acordado na moción apresentada polo noso grupo, aprobada por unanimidade, sobre a praza de Santa Ana e sen seguir o disposto no Informe xurídico 15/3/2018 da Deputación de Lugo1. Rogamos se adopten medidas coa máxima celeridade.

8.- Urbanismo II: hórreo e pallar Alameda.

Hai uns meses o derribo dun hórreo en Chantada foi nova e semellaba que a intención de construír firme. No entanto, pasados os meses, en que estado de tramitación no Concello se encontra o proxecto?

Responde o alcalde que teñen dúbidas xurídicas, en relación ás alturas, que poden ser seis ou tres. Di que comprende o cabreo.

9.- Seguranza vial. Maceteiros no paso de peóns.

Nunha das vías con máis tránsito, como xa comunicamos na CI, existen dous maceteiros do Concello que restan visibilidade aos condutores e supoñen un perigo para a integridade dos peóns. Rogamos a súa inmediata retirada.

Contéstase que se vai proceder á súa retirada e reubicación coa máxima celeridade. Tamén se fala de retirar o paso de peóns á altura do Quinzán.

10.- Rozadura de gabias.

Rogo urxente para o comezo das actuacións e solicitar o mesmo da Deputación de Lugo.

Dise que van ter dous tractores para darlle máis axilidade en próximos días.

11.- Maleza nos solares.

Indícanse os seguintes: entre a Viñoteca e o Mar, o canto xunto ao Tropic, Ribeira Sacra con Pardo Bazán, Ribeira Sacra con Carlos Otero e xunto á fonte da Lama das Quendas.

A concelleira de Parques e xardíns tomou nota e van proceder á súa limpeza.

12.- Terrazas.

Anos pedindo unha nova ordenanza, fóra de control.

13.- Axudas de emerxencia social.

Anos tamén pedíndoa e produce reparos de intervención que perxudican a quen máis o precisa.

14.- Reparo intervención 28/2019 de 12 de xuño.

Figuran varias facturas, moitas coinciden con actuacións desenvolvidas no mes de maio, durante a campaña eleitoral.

O alcalde nega calquera intencionalidade, que todos os meses se fan moitas obras.

1 O informe serve de pouco, para alén, de evidenciar que o Concello non seguiu o procedemento que debera, pois, segundo a Sentenza 70/2017, de 6 de marzo, ditada polo xulgado do Contencioso-administrativo nº2 de Lugo:

«si el Concello entiende que el edificio (…), a medio hacer, carece de licencia y además representa un peligro para la seguridad de las personas, lo que debió incoar fue un expediente de reposición de la legalidad urbanística, y en su tramitación optar por alguna de las soluciones a las que se refería el art. 209.3 LOUGA, tal como por otra parte, insistimos, claramente ya se pronunciaba el técnico municipal en su informe de 12 de mayo del 2014».

O cumprimento do acordado por unanimidade por este órgano colexiado era:

«Informe xurídico onde se sintetice o proceso xudicial até este momento, se contemplen as posíbeis neglixencias e responsabilidades, a lexislación de aplicación, o procedemento a seguir nestes casos (tendo en conta a actual fase do proceso) e se eleve proposta de actuación, tanto para garantir o desenvolvemento da disciplina urbanística, canto para defensa dos intereses locais».

Resumo do pleno 11/09/2017

 

Foi o pleno máis concorrido da lexislatura. Cabo da secretaria, da interventora, do funcionario Segundo Navaza e dos trece concelleiros asistiron 16 persoas e dous xornalistas de Televinte. Un dos asistentes era aínda un bebé e puxo de manifesto o inaxeitado do salón de plenos pola falta total de accesibilidade. De seguido, a crónica completa para todos os asuntos tratados no pleno.

Seguir lendo

Crónica do pleno ordinario de setembro

Por Chantada - Participación Democrática Directa

Asisten o señor secretario, que deixará o concello, o interventor, a recadadora e todos os concelleiros, incorporándose un de Inta comezado o pleno.

1.- ACTAS ANTERIORES, correspondentes ás sesións do 11 de xullo (ordinaria) e do 31 de agosto (extraordiaria) 

Min. 0:15.

acta-pleno-11-07-2016-completa

acta-pleno-sorteo-31-de-agosto-de-2016

[Aprovadas por unanimidade]

2.- CONTA XERAL DE 2015 

Min. 0:32.

Consulta a documentación íntegra da Conta Xeral de 2015 premendo nesta ligazón e aquí a certificación do secretario de que non se rexistraron alegacións na exposición pública da mesma:  certificacion-exp-publica-conta-xeral.

Intervención e análise da Conta Xeral 2015 do voceiro de Por Chantada-CUP en PDF: intervencion-sobre-o-estado-do-concello-conta-xeral-2015.

[A FAVOR: 6 (Inta), ABSTENCIÓN: 2 (PP) e EN CONTRA: 4 (Por Chantada-CUP e PSOE)]

3.- Aprobación provisional da modificación pontoal do PXOU no lugar de Esmoriz

Documentación da modificación do PXOU (EPTISA):  adf_modificacion-puntual_chantada-_nr-esmoriz_-julio-2016_completo-con-anexosxullo16dilix

Min. 7:45

[A Favor: 11 (Inta, PP e PSOE), Abstención: 1 (Por Chantada-CUP)]

4.- Modificación dos estatutos do Consorcio de Turismo da Ribeira Sacra.

Documentación:

a.- informes-organismos-e-exposicion-publica

b.- oficio-e-acordo-inicial

c.- texto-resultante-a-aprobar

Min. 14

[A Favor: 8 (Inta e PP), Abstención: 3 (PSOE) e En Contra: 1 (Por Chantada-CUP)]

5.- Moción do grupo Por Chantada-CUP para a adopción de medidas de apoio ao campo galego.

Consulta aquí o texto íntegro en PDF da Moción de Por Chantada-CUP para a adopción de medidas de apoio ao campo galego.

Min. 25

[A Favor: 4 (Por Chantada-CUP e PSOE), En Contra: 8 (Inta e PP)]

6.- Moción do grupo municipal socialista para a recadación de impostos locais.

Consulta aquí o texto íntegro en PDF da Moción do PSOE para a recadación de impostos locais.

Min. 47:15

UNANIMIDADE

PARTE DE CONTROL DA XESTIÓN

7.- Dación de contas de resolucións da alcaldía.

8.- Dación de conta de informe de seguimento do plano de axuste do segundo trimestre de 2016.

informe-plan-ajuste-2t2016-1

9.- Dación de conta do informe de morosidade do 2º trimestre de 2016.

informe-morosidade-2t2016

10.- Dación de conta do período medio de pago do segundo trimestre de 2016.

pmp-2t2016

11.- Dación de conta da execución orzamentar do 2º trimestre de 2016.

execucion-2t2016

12.- Rogos e preguntas

(ver audio min. 50:50)

[Crónica] Pleno ordinario de xullo de 2016

 

Por Chantada - Participación Democrática Directa

 

O de xullo é o pleno ordinario no que o Goberno chega co chip das ferias, pois é o previo ás vacacións oficiais do alcalde e, habitualmente, ten escasa carga. Isto determinou tamén a súa brevidade. Comezando ás 20:04 horas e rematando sobre as 23:00 horas. O concelleiro do PP Manuel Javier Goyanes incorporouse co pleno xa comezado e o de INTA Diego Otero Veiga non asistiu ao encontrarse de vacacións en Sevilla, a pesar de comezar a traballar aínda o día 1 de xuño, o que xunto á negativa de Manuel Varela de facer públicas as súas funcións, amparándose na maioría absoluta con pouco máis do 40% dos votos, é unha evidente falta de respecto á cidadanía de Chantada e unha concepción da política a desterrar.

A continuación damos unha detallada crónica do mesmo.

Seguir lendo

Resumo do pleno ordinario do 7 de marzo de 2016

 

Por Chantada-CUP

 

O.- Orde do día

Para veres o resumo preme en ler máis. Seguir lendo